دسترسی به  
صفحه اصلی متون علمی و آموزشی پژوهش و سل مشارکتهای برون سازمانی ویژه پزشکان سل جذام سایتهای مفید تماس با ما


وضعیت بروز سل در ایران

نمودار زیر روند نزولي ميزان بروز بيماري سل در كشور نشان مي دهد (از 142 مورد در يكصد هزار نفر جمعيت در سال 1343 به 10.88 در يكصد هزار نفر جمعيت در سال 1396 – بیش از 13 برابر كاهش ) .


درسال  1396 در کشورمان میزان بروز گزارش شده سل ریوی با اسمیرخلط مثبت 5.46 مورد در یکصد هزار نفر جمعیت بوده است.
از تعداد 8819 مورد مبتلا به سل گزارش شده کشور در سال 1396، 46% موارد را زنان بیمار و 14.7% موارد را بیماران غیر ایرانی (اغلب افغانی) تشکیل می دهند و بیشترین میزان بروز سل مربوط به گروه سنی 65 سال به بالا بوده است که این حاکی از موفقیت چشمگیر کشور در کنترل این بیماری است.

    تعداد تعداد ميزان بروز ( /100,000 )
گزارش شده
کل اشکال سل 8819 10.88
 سل ريوی اسمير خلط مثبت 4426 5.46
اسمير خلط منفی 1741 2.15
سل خارج ريوی 2362 2.91

درمیان استانها سیستان و بلوچستان و گلستان بیشترین میزانهای بروز و شیوع را در کشور دارا هستند. کشور دارا هستند.

توزیع جغرافیایی میزان بروز سل ریوی اسمیر مثبت در کشور طی سال 1396 را در نقشه زیر می توانید مشاهده نمایید.



همسايگي ايران با دو كشور افغانستان و پاكستان كه در زمره 22 كشور High Burden دنیا هستند ـ وهمچنين عراق (با بحران هاي چند ساله اخير آن) و كشور هاي تازه استقلال يافته شمال كشور (با شيوع بالاي سل مقاوم به چند دارو) ضرورت توجه بيش از پيش ما را به اين بيماري متذكر مي كند.


طول مدت تاخير در تشخيص و درمان بيماران مبتلا به سل:

مطالعه کشوری انجام شده در سال 1382 حاکی از آن است که ميانه تاخير كلي تشخيص و درمان بيماران مبتلا به سل ريوي خلط مثبت درايران 92 روز ( با ميانگين 10+ 120 روز ) بوده و ميانه تاخير بيمار و پزشك در تشخيص به ترتيب 20( باميانگين 6+44 روز) و 46 روز ( با ميانين 8+ 76روز) بوده است پس سهم پزشكان در تاخير تشخيص به مراتب بيشتر از سهم بيماران بوده و لذا براي كنترل سل در كشور بايد مداخله ها و برنامه هاي كنترل به طور عمده بر كاهش تاخير پزشك در تشخيص متمركز گردد. حال اگر بدانيم كه در مطالعه اي اخير در ايران ،67% بيماران مبتلا به سل ريوي خلط مثبت كشور، با شروع بيماري سل، اولين واحد درماني انتخابي براي مراجعه خود را مطب خصوصي ذكر كرده اند، به اهميت و ضرورت جلب مشاركت پزشكان، بخش خصوصي در كنترل اين بيماري بيشتر پي مي بريم .


وضعیت سل گزارش شده در استان:




وضعيت بيماري سل ریوی اسمیر مثبت در كشور بر حسب دانشگاه در سالهای 85 - 96
وضعيت بيماري سل ریوی اسمیر منفی در كشور بر حسب دانشگاه در سالهای 85 - 96
وضعيت بيماري سل خارج ریوی در كشور بر حسب دانشگاه در سالهای 85 - 96
وضعيت بيماري سل در تمام اشکال در كشور بر حسب دانشگاه در سالهای 85 - 96
وضعيت موارد عود سل در كشور بر حسب دانشگاه در سالهای 85 - 96


اهم اقدامات انجام شده در زمینه کنترل سل در کشور در طول سی ساله اخیر:

  1. شروع استفاده از درمان كوتاه مدت (1362)

  2. ادغام واكسيناسيون ب ث ژ در برنامه ایمنسازی کشوری ( 1363)

  3. ادغام برنامه كنترل سل در نظام شبكه (1369)

  4. اجراي استراتژي داتس (1374)

  5. تدوين، چاپ و توزيع كتاب راهنماي كشوري در كشور ((1380) و تعيين و ابلاغ كتاب راهنماي كشوري مبارزه با سل به عنوان منبع امتحاني پيش كارورزي، پذيرش دستيار، ارتقاء، بورد داخلي، اطفال، عفوني و پزشكي اجتماعي (1385)

  6. تدوين ، چاپ و توزيع كتب راهنماي كشوري مربوط به آزمايشات (1377)

  7. ادغام برنامه كنترل سل در زندانها (1381)

  8. الكترونيكي شدن سيستم ثبت و گزارش دهي موارد بيماري (1378) و تبديل نظام ثبت از فرمت جمع بندی شده به شكل ثبت نام برحسب اسم بیماران (1382)

  9. راه اندازی و معرفی مرکز ارجاع و آزمایشگاه کشوری سل (1381)

  10. اجرای برنامه هاي كنترل كيفي آزمايشگاههاي ميكروبشناسي سل

  11. تدوين بسته پايش و ارزشيابي جديد براي برنامه كنترل سل و انجام پايش از دانشگاههاي كشور بر اساس آن

  12. انعقاد تفاهم نامه با ارتش جمهوري اسلامي ايران برای کنترل سل در جمعیت تحت پوشش مربوطه

  13. برگزاری 20 دوره کنگره پژوهشی سراسری سالانه در کشور همزمان با روز ملی مبارزه با سل (23 مهرماه)

  14. موفقیت در پذیرفته شدن پروژه 5 ساله پیشنهادی برای تقویت برنامه های کنترل سل جمهوری اسلامی ایران برای جذب 21 میلیون دلار از محل صندوق جهانی مبارزه با ایدز، سل و مالاریا (2008)

  15. راه اندازی 20 آزمایشگاه کشت در شهرستانهای کشور طی سالهای اجرای پروژه

  16. آماده سازی سه مرکز بستری سل مقاوم به درمان (شیراز ، مشهد و تبریز)  طی سالهای 1390 تا 1392

  17. آماده سازی مرکز بستری سل مقاوم به درمان کرمانشاه طی سالهای  1396 تا 1397

  18. آماده سازی هفت آزمایشگاه منطقه ای سل (شیراز، اصفهان، مشهد، کرمانشاه ، زاهدان، گرگان، اهواز و تهران) طی سالهای 1390 تا 1393 (علاوه بر آزمایشگاه تبریز)

  19. راه اندازی آزمون آنلاین راهنمای کشوری سل با 10 امتیاز باز آموزی مداوم مدون (از تاریخ 1391/1/4 منطبق با روز جهانی سل)

  20. تداوم درمان سرپایی رایگان در نظام بهداشتی کشور


دستاوردهای مهم برنامه کنترل سل در کشور:

  1. کاهش میزان بروز گزارش شده سل از 140 به 14 نفر در یکصد هزار نفر (در طول یک دوره پنجاه ساله)

  2. کاهش 34 درصدی میزان بروز سل در طول 23 سال (از 32 مورد دریکصد هزار نفر جمعیت در سال 1990 به 21 در یکصدهزار نفر جمعیت در سال 2013)

  3. کاهش 36 درصدی میزان شیوع سل در طول 23 سال (از 50 مورد دریکصدهزار نفر جمعیت در سال 1990 به 32 در یکصدهزار نفر جمعیت در سال 2013)

  4. کاهش 36 درصدی میزان مرگ و میر ناشی از سل در طول 23 سال (از 5 مورد دریکصدهزار نفر جمعیت در سال 1990 به 3.2 در یکصدهزار نفر جمعیت در سال 2013)


پیش بینی روند ها برای افق 1404:
  1. افزایش میزان بیماریابی سل ریوی خلط مثبت به بیشتراز 85 درصد

  2. میزان موفقیت درمان سل ریوی خلط مثبت به بیش ا ز 90 درصد

  3.  کاهش 30 درصدی میزان شیوع بیماری سل نسبت به سال 1387

  4. کاهش 30 درصدی میزان مرگ و میر ناشی از سل نسبت به سال 1387

کلیه حقوق این وب سایت محفوظ و متعلق به اداره کنترل سل و جذام در وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی می باشد.